Sunday, May 30, 2021

ඔබ මට වඩා දක්ෂ බව මම පිළිගනිමි- ජනාධිපති ලින්කන්

 


මම මේ දවස් වල ජනාධිපති Lincoln පිළිබඳව පොතක් කියවමින් සිටින්නෙමි. ඔහුගේ හාස්‍ය රසය සහ  හාස්‍ය නොයෙකුත් අවස්ථාවල කතාන්දර ලෙස පවසා තමන් සමග වැඩ කරන්නන් යම් අදහසකට යොමු කරවා ගැනීමට ඔහුට විශිෂ්ට හැකියාවක් තිබුණේ ය.

මේ කතාව හාස්‍ය උපදවන්නක් නොවුනද ඔහුගේ තිබූ මනුස්සකම මනරම් ලෙස විදහා පාන්නකි.

ඇමරිකාවේ උතුරු දකුණු සිවිල් යුද්ධයේදී (1861-65), ඔහු ජනාධිපතිවරයා වශයෙන් කටයුතු කළේය. ඔහු යටතේ සිටි ජෙනරාල්වරුන් ගෙන් යුද්ධයට ඉතාමත් දක්ෂ ජනරාල්වරයෙකු වූයේ general Grant නැමැත්තාය.

ඔහු කොතරම් යුද්ධයට දක්ෂ වුවත් ිතරම තමා ක්‍රියාන්විතයන් පිළිබඳව ජනාධිපතිවරයාට ලීවේ නැත. වාර්තා කළේ නැත. 

මේ පිළිබඳව ලින්කන් ජනාධිපතිවරයා වරෙක තවත් general වරයෙකුට මෙසේ ලීවේය. "general Grant වැඩට දක්ෂ හොඳ සටන් ජෙනරාල්වරයෙක්, එහෙත් ඔහු  telegraph කරන්නේ සහ ලියන්නේ ඉතාමත් අල්ප වශයෙනි"


general Grant සටන අවසාන වන තෙක් වාර්තා නොලී ජෙනරාල් වරයෙක් ලෙස ප්‍රසිද්ධව සිටියේය.

ජනාධිපතිවරයා 1863 ජූලි මස 13 වන දින general Grant වෙතට පහත ලිපිය ලියා යැව්වේ ය.

"අප දෙදෙනා එක් වරක් හෝ මුණගැසුනු බවක් මට මතක නැත, මම මේ ලිපිය ලියන්නේ  විසින් මේ රටට කරන ලද ශ්‍රේෂ්ඨ සේවය අගයනු පිණිස ය.

මේ සමග

මම තවත් යමක් ඔබ වෙත ලියනු කැමැත්තෙමි,

සංග්‍රාමයේදී ඔබ වික්ස්බර්ග් අසලට පැමිණි විට, ඔබ අවසානයේ දී කරන ලද්ද, එහි පටු ප්‍රදේශය හරහා හමුදාව අනික් පැත්තට ගෙනයාම, කාල තුවක්කු රැගෙන පහතට ගොස් සටනේ යෙදීම, මගේ හිතේ ද තිබුණ නමුත්, මට ,ඔබ මට වඩා හොඳින් සැලසුම් කරන්නෙක් බවත් ඔබ මා බලාපොරොත්තු වූ ආකාරයෙන් කරන බවටත් විශ්වාසයක් තිබුණේ නැත. තිබුණේ එසේ සිදුවේ යැයි සුළු සාමාන්‍ය බලාපොරොත්තුවක් පමණි.

එසේම ඔබ ජයග්‍රහණය කළ යසූ දුර්ගය හරහා සටන ජය ගැනීමට හැකි වේ යයි මා කිසි විටෙක සිතුවේ නැත.

එසේම ඔබ Gibson වරාය අල්ලා ගත් විට මම හිතුවේ ඔබ ගඟ දිගේ පහළට ගොස් general Banks හා එකතු විය යුතු බවය. නමුත් ඔබ එසේ නොකර ඔබගේ හමුදාව උතුරට රැගෙන යන විට මා හිතුවේ ඔබ ලොකු වැරැද්දක් කරන බවය.

නමුත් දැන්, මම ඒ සෑම අවස්ථාවෙම ඔබ නිවැරදි බවත් මට වැරදුණු බවත් පුද්ගලිකවම පිළිගැනීමට කැමැත්තෙමි"

Friday, May 28, 2021

එන්නත ලබා ගත්තාට පසු බීම

 

සාමාන්‍යයෙන් පොඩි ඩ්‍රින්ක් එකක් ගන්න කෙනෙකුට කොරෝනා වෛරස් එකට එන්නත ගත්තට පස්සේ ‍ඩ්රින්ක් එකක් ගන්න පුළුවන්ද කොච්චර කල් ඉන්න ඕනද වගේ ප්‍රශ්න ඇති වෙන එක ස්වභාවිකයි

මොකද මටත් ඒවා ඇති වුණා,


කරුණු කාරණා හොයල බලපුහාම මට තේරුණා  ප්‍රශ්නය තියෙන්නෙ බොන්ට පුළුවන්ද බැරිද ප්‍රශ්නයට වඩා කොච්චරක් බොන එකද කියන එක


පොඩි ෂොට් දෙකක් විතර දාන්න එකෙන් කොහොමටවත් ශරීරයේ කොවිඩ් වලට තියෙන ප්‍රතිශක්තිය ට හානියක් වෙන්නේ නැහැ කියලා තමයි පරීක්ෂණවලින් පෙනිලා තිබෙන්නේ, ඇත්තෙන්ම කියනවා නම් ඒ වගේ පරීක්ෂණවලින් මීට පෙරත් තේරිලා තිබෙනවා ා හෝ මධ්‍යම ප්‍රමාණයට බොන අයට ශරීරයේ වෛරස් බැක්ටීරියා වගේ දේවල් වලට තියෙන ප්‍රතිශක්තිය තරමක් වැඩියි කියලා. නමුත් මෙතැනදී ප්‍රවේශම් වෙන්න ඕනෑ. දීර්ඝකාලීනව ගොඩක් බොන අයගෙ නම් ඇඟේ ප්‍රතිශක්තිය බොහෝ අඩු වෙනවා පමණක් නොවෙයි අපට එන්නතෙන් ලැබෙන ප්‍රතිශක්තියක් හරි තරමටම ලැබෙන්නේ නැහැ කියලා පරීක්ෂණවලින් වැටහිලා තියෙනවා. ඒ නිසා එන්නත ලබාගෙන මාසයක්වත් යනකං ලොකු drink දාන එකනම් හොද නෑ. මොකද එන්නත ලබා ගෙනත් මාසයකට වැඩි කාලයක් ගත වෙනවා අපේ ඇඟේ ප්‍රතිශක්තිය වර්ධනය වෙන්න.

මේ පිළිබඳව කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ කරල තියෙන පරීක්ෂණයක දී පැහැදිලි වෙලා තිබෙනවා සාමාන්‍යයෙන් දවසකට drink දෙකක් වගේ ගන්න අයට ඇත්තෙන්ම නොබොන අයටත් වඩා virus සඳහා ශරීරයේ ප්‍රතිශක්තිකරණයක් තිබෙනවා කියලා.

මේ drink එකක් කියලා කියන්නේ wine අවුන්ස  පහක් බියර් අවුන්ස 12ක් එහෙම නැත්තං  සැර මත්පැන් oz 1.5 ක්.. එතකොට දවසකට drinks දෙකක් කියන්නේ ඒ වගේ දෙගුණයක්.

.



 covid 9 එන්නත හා සම්බන්ධව ඇල්කොහොල් පානය කිරීමෙන් සිදුවන වෙනස්කම් පිළිබඳව එතරම් පරීක්ෂණ සිදු කර නැති නමුත් වෙනත් වෛරස හා සම්බන්ධ ප්‍රතිශක්ති ශරීරය තුළ සිදුවීම පිළිබඳව කරන ලද පරීක්ෂණ ඉතාමත් සිත්ගන්නා සුලු වෙයි.  ලොකු ප්‍රමාණයක් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ බොන කෙනෙකුගේ ශරීරයේ ැක්ටීරියා හෝ වෛරස් සඳහා ප්‍රතිශක්තිය ඉතාමත් දුර්වල වන බව එම පරීක්ෂණවලින් පෙනී ගොස් ඇත. එසේ බොන කෙනෙකුගේ ශරීරයේ වෛරස් හෝ බැක්ටීරියා සමග සටන් කිරීමට ඇති ප්‍රතිදේහ සටන් කිරීමට අවශ්‍ය තැනට යාමට දුෂ්කර වන බව පෙනී ගොස් ඇත. එවිට එම බැක්ටීරියා වලට හෝ වෛරස් වලට අපේ සෛල ආක්‍රමණය කිරීමට පහසු වෙයි.

අනෙක් අතට මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවෙන් බොන අයට එම ප්‍රතිශක්තිය නොබොන අයටත් වඩා වැඩි බව පෙනී ගොස් ඇත. පුද්ගලයන් 390ක් දෙනෙකු යොදාගෙන කරන ලද  ස්වසන පද්ධතියේ වයිරස් සම්බන්ධව පරීක්ෂණයකදී මැදි පිළිවෙතට බොන අයට සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව සෑදීම අඩු බව සොයා ගෙන ඇත, නමුත් ඒ ඔවුන් දුම්පානය නොකරන්නන් නම් පමණි.


තවත් මෙවැනි පරීක්ෂණයකදී රෙසූස් වඳුරන් කණ්ඩායමක් මාස 7ක පමණ දීර්ඝ කාලයකට මත්පැන් පානය කරන්නට ඉඩ ලබා දුනි. ඉන්පසු ඔවුන්ගේ ශරීර virus එන්නත් වලට කෙසේ මුහුණ දෙන්නේ දැයි පරික්ෂා කරන ලදහ.

අප වගේම එම වඳුරන් ගේ ද සමහර වඳුරන් ීම ඉතා ප්‍රිය කළ අතර සමහරු එතරම් උනන්දුවක් දැක්වූයේ නැත.

මේ අතරින් ම ත්පැන් වලට බොහෝ ප්‍රිය කර එයට ඇබ්බැහි වුන වඳුරන්ට එන්නත් වලින් ඇති කරන ශරීරයන්හි ප්‍රතිශක්ති ඉතා දුර්වල බව පෙනුණි.

ඔවුන්ගේ ශරීරවල ඇත්තෙන්ම එන්නත් මගින් ප්‍රතිශක්තියක් ඇති කරන්නට හැකියාවක් ලැබුණේ ම නැති තරම් ය.

නමුත් සතුටු දායකම ආරංචිය ලැබෙන්නේ මීළඟට ය. ඒ කණ්ඩායමේ නොබී සිටි වඳුරන්ටත් වඩා මද පමණින්  ඇල්කොහොල් පානය කළ වදුරන්ට එන්නතින් ශරීරයට ශක්තිමත්ම ්‍රතිශක්තිය ලැබුණු බවය.


සැලකිය යුතුයි 40% මද්‍යසාර අවුන්ස  එකහමාරක් යනු මිලි ලීටර් 50ක් පමණ වෙයි.









Wednesday, May 12, 2021

covid diet plan

 




covid වසංගතය නිසා හැකිතරම් ජන රාශිවලින් දුරස්ථව සිටිය යුතුය. මේ නිසා අප කුමන ආකාර වලින් එම දුරස්ථ වීමට අනුගත විය යුත්තේ දැයි ළඟකදි සාකච්ඡා කළෙමු. වැඩියෙන්ම මිනිසුන් සමග ගැටෙන්නේ නොයෙකුත් ආහාර වර්ග මිලදී ගැනීමට යාමේදී බව අපට පසක් විය. මෙම අවදානම හැකිතාක් අඩු කළ යුතු යැයි අපි තීරණය කළෙමු. මේ සඳහා හොඳම ක්‍රමවේදය නම් හැකිතාක් දුරට කඩවල් වලින් ආහාර මිලදී ගැනීම අඩු කර නිවසේ ආහාර සාදා ගැනීම බව අපට ප්‍රත්‍යක්ෂ විය. අප මෙතෙක් කල් ොහෝ විට රාත්‍රියට සහ උදයට ආහාරයට ගත්තේ වෑන් එකෙන් හෝ කඩයෙන් මිලදී ගන්නා ආහාර වෙයි. අතරෙන් පතරට guilty feeling එක නැති කරගන්නට කොළ කැඳ සහ තම්බාපු ඇට ද ආහාරයට නොගත්තා නොවේ. ඇත්තෙන්ම කියනවා නම් සතියට දවස් දෙකක් උදයට ආහාරයට ගත්තේ කොළ කැඳ ය. දිවුල් දළු වල සිට රණවරා කොළ දක්වා සෑම කොළ වර්ගයක්ම මේ කැද සදහා සොයාගන්නේ අපේම ගෙවත්තෙන් වීම අපට ආඩම්බරයට කරුණකි. බත් සහ කිරි බත් ආහාරයට ගැනීමේදී අපිට කැවෙනවා වැඩි යයි අදහසක් ඇතිවිය. මමත් මුලදී මෙයට එකඟ වුවද මෙය ඇත්තෙන්ම විද්‍යාත්මකව පරීක්ෂාකර බැලිය යුතු යැයි මට සිතුණි. මම සාමාන්‍යයෙන් රාත්‍රියට කෑම කන විට පාන් ආහාරයට තිබේ නම් කෑමට ගන්නේ පාන් ගෙඩියකින් තුනෙන් එකකි. ඒ කියන්නේ පාන් ගෙඩියේ හරි රාත්තල තිබේනම් පාන් ග්‍රෑම් 150 කි. බත් කන විට අපට ඊට වඩා බොහෝ වැඩිපුර කැවෙන බව බිරිඳ මට කීවාය. මම මුලින් ම ාල් ග්‍රෑම් සීයක් බත් බවට පත්කර එය කිරා බැලුවෙමි. එය ග්‍රෑම් දෙසිය අනූවක් වී තිබුණි. ඒ කියන්නේ හාල් බත් වන විට බරින් තුන් ගුණයක් වැඩි වන බවයි.ඉන්පසු මම අද උදයට කෑමට බෙදාගත් කිරිබත් කිරා බැලුවෙමි. එය ග්‍රෑම් 330 ක් විය. ඒ අනුව මෙහි හාල් ප්‍රමාණය ග්‍රෑම් 110 ක් විය යුතුය. මෙයින් පෙනෙනුයේ මම බත් කන විට පාන් කනවාට වඩා අඩුවෙන් පිෂ්ඨය කන බවයි. ආහාර පාලනය කර තමන්ගේ ශරීරය ස්ථූල වෙන්නට නොදී සිටින මගේ මිතුරන්ට මෙය හොඳ සතුටුදායක ආරංචියක් විය යුතුය. අපි දැන් බත් නොයෙක් විදිහට පිස ගන්නට උත්සාහ කරන්නේ මු. ඊයේ රාත්‍රියේ අමු හාල්මැස්සන් සමග පිසගත් බත් කෑවෙමු, එය ඉතාම රසවත් විය.  

Tuesday, May 11, 2021

කොවිඩ් මැඩපැවැත්වීම සහ war of attrition


නොයෙකුත් යුද්ධ වර්ග තිබේ. යුද්ධ කරන ආකාරයේ වර්ගීකරණයට අනුව war  of attrition යන යුධ වර්ගය එවැනි යුද්ධ කරන ආකාරයේ වර්ගීකරණයකි.
මෙම වර්ගීකරණයෙන් අදහස් කරනුයේ යුධ වදින කණ්ඩායම් දෙක හැකි තරම් තමන්ගේ විරුද්ධවාදියා ගේ සම්පත් විනාශ කිරීමයි. සතුරාගේ මිනිස් බලය අවි බලය සහ වෙනත් සංග්‍රාමික හැකියාවන් හැකි තරම් විනාශ කිරීම එක් එක් පාර්ශවයේ ප්‍රධාන අරමුණ වෙයි.
මෙවැනි යුද්ධ වසර ගණනාවක් ඇදී යයි.
මෙහි අනිත් කෙලවරේ තිබෙන යුද්ධ වර්ගය සම්පූර්ණ යුද්ධය වෙයි. මෙහිදී තමන්ට තියන සියලු සම්පත් උපයෝගී කරගෙන සතුරා විනාශ කරනා අරමුණින් සටන් වදිති. යුද්ධය ඉක්මනින් අවසන් වන අතර ඒ කාලය තුළ විනාශයත් උපරිම තත්ත්වයට සිදුවෙයි. එහෙත් මුලින් විස්තර කළ යුද්ධ වර්ගය මෙන් නොව ඉක්මනින් අවසන් වීමෙන් අවසාන ප්‍රතිඵලය බැලූ විට, සියලු දෑ සංසන්දනය කර බැලූ විට සම්පූර්ණ යුද්ධය වඩා හොඳ යයි අවසාන ගණනයේදී පෙනෙනු ඇත.
එයට, ඒ කියන්නේ war of attrition වර්ගයට අන්තර්ජාතික වශයෙන් හොඳම උදාහරණයක් වන්නේ  පළමුවන ලෝක මහා යුද්ධ යයි.  එය අවුරුදු හයක් තිස්සේ ලොව පුරා විශාල විනාශයක් කරමින් සතුරාගේ බලය අඩු කරන්නට සටන්කල යුද්ධයක් විය.
මෙලෙසටම අපට බොහෝ ළඟින් තිබෙන උදාහරණයක් වනුයේ අපගේ ම අවුරුදු 30 යුද්ධයයි. යුද්ධයක් අවුරුදු තිහක් කරනවා කියනුයේ war of attrition එකේ හොඳම එක විය යුතුය. මේ අවුරුදු 30 ම වගේ මමත් නාවික හමුදාවේ සේවය කළ නිසා මේ පිළිබඳව හොඳට අත්දැකීම් තිබේ.
මට හොඳින්ම අත්දැකීම් ඇති මුහුදු යුද්ධය පැවැත්වුන ආකාරය එයට හොඳම උදාහරණයකි. මුලින්ම කොටි ඉන්දියාවේ සිට කුඩා බෝට්ටු වලින් horsepower 8  10 15 පිටත යන්ත්‍ර සවි කර ගත් ඩිංගි යාත්‍රා වලින් ආයුධ සහ මිනිස්සුන් ප්‍රවාහනය කළහ. අප මෙම යාත්‍රා විනාශ කරන්නට හෝ අල්ලා ගන්නට පාවිච්චි කළේ වේගය පැයට මුහුදු හැතැක්ම  10 ක් පමණ වන cheverton  නමැති යාත්‍රා වර්ගයකි. ඉතාමත් කලාතුරකින් යම් වාසනාවක් තිබුණු අවස්ථාවක හැරුණුකොට අපගේ යාත්‍රාවලට ඒවාට වඩා තරමක් වේගයෙන් යන කොටි බෝට්ටු අල්ලා ගැනීමට නොහැකි විය. පසුපස හඹා ගොස් වෙඩි තැබීම් නිතරම සිදු වුව ද වේගයේ මදකම නිසා ඉන්දියාව සහ ලංකාව අතර කොටින්ගේ ගමනාගමනයට ලොකු බාධාවක් කරන්නට පුළුවන් වුයේ නැත. සමහර රාත්‍රිය වන කොටි බෝට්ටු හතක් අටක් පසුපස ලුහුබැඳ එකක්වත් අල්ලා ගැනීමට නොහැකි අවස්ථා බොහෝ විය.
මේ ප්‍රශ්නයට විසඳුමක් ලෙස නාවික හමුදාව කොළඹ dock yard සමාගමෙන් ඒ සඳහාම නිපදවූ cheverton වලට වඩා තරමක් ලොකු එමෙන්ම තරමක් වේගයෙන් වැඩි නාවික හමුදාවේ LPB නමින් හැඳින්වූ යාත්‍රා වර්ගය සේවයට එක් කළේය. මේ යාත්‍රා වර්ගය cheverton යාත්‍රා වලට වඩා තරමක් පහසුකම්වලින් යුක්ත වූ අතර මුහුද රළු වූ විට ද පාවිච්චි කරන්නට හැකියාවක් ලැබුණි. එහෙත් ඒවායේ වේගය එතරම් වැඩි වූයේ නැත. පැයකට මුහුදු සැතපුම් විස්සක් පමණ වූ එම වේගය කල් ගතවත්ම තවත් අඩුවන්නට විය. මෙම තරමක් වැඩි බෝට්ටු සේවයට පැමිණි විට කොටින් ද ඒවාට ඔවුන්ගේ බෝට්ටු අල්ලා ගැනීමට නොහැකි වන සේ  ඔවුන්ගේ වේගය වැඩි කළහ. මේ සඳහා වැඩි බලයක් ඇති එන්ජින් පාවිච්චි කිරීම ද, එවැනි වැඩි බල එන්ජින් කිහිපයක් එකට සවිකර පාවිච්චි කිරීම ද ඔවුන් යොදා ගත්හ.
මේ එල් පී ඛි යාත්‍රා සේවයට පැමිණි අලුත සිදු වූ කුඩා හාස්‍ය ජනක සිද්ධියක් මට මතක් වෙයි. ......

ඉතිරි කොටස හෙට

Saturday, May 1, 2021

රසායනික පොහොර සහ කාබනික පොහොර

   ලංකාවේ රසායනික යන වචනයට බොහෝ දෙනෙක් බියක් දක්වති. මට හිතෙන්නේ මේ පරිවර්තනයේ දී ඇතිවූ යම් පටලැවිල්ල කි. රසායන විද්‍යාව මූලික විද්‍යාවේ ප්‍රධාන කොටසකි. එම තද ක්ෂේත්‍රයේ අධ්‍යයනය කෙරෙන්නේ පදාර්ථයන්ගේ සංයුතිය, ව්‍යුහය සහ නොයෙකුත් ගුණයි. අප රසායන එසේත් නැත්නම් රසායනික දේවලට බියවිය යුතු නැත. ලෝකයේ තිබෙන සෑම දෙයක්ම රසායනික සංයුතියකින් යුක්ත ඒවා වෙයි. අප බොන කසාය පවා රසායනික මූල ද්‍රව්‍ය වලින් සෑදී තිබේ. ඒ නිසා ඒවායේ රසායනික යමක් නැත්තේ යැයි සතුටු වන්නට නුපුළුවන. මේ පොහොර ප්‍රශ්නයේදීත් එම පැටළුම එසේම තිබෙන බව පෙනේ. පොහොර දෙයාකාරයක් ඇත. ඒවා නම් කාබනික සහ අකාබනික පොහොර යි. කාබනික පොහොර යනු ජීවී කොටස් වලින් සෑදෙන පොහොර ය. අකාබනික පොහොර යනු අනිත් සියළුම වර්ගයේ පොහොර වෙයි. උදාහරණයක් වශයෙන් පොළොවෙන් හාරා ගන්නා පොස්පරස් සොබාවික පොහොර ක් වන අතර ඒවා ඒකා ආකාරයෙන්ම පැළෑටි වලට උරා ගත නොහැක. මේ නිසා අප, පසුව අපට ආහාර කර ගැනීම සඳහා පැළෑටි වර්ධනය කර ගැනීමට, පැළෑටිවලට ඒවා උරා ගැනීමට උදවු කළ යුත්තේය. ඒ ඒවා ජලයේ දියවන ලෙසට සාදා දීමයි. අප ආහාරයට ගන්නා සෑම දෙයකින්ම පෝෂ ද්‍රව්‍ය ලබා ගන්නෙමු. මේ පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය අපට සියයට සියයක්ම ලැබෙන්නේ පැළෑටි වලිනි. නමුත් අප ට එම පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයම ආපසු පොළොවට කාබනික වශයෙන් ලබාදීමට හැකියාවක් නොමැත. ඒ කොටසක් පොළොවට නොයා විනාශ වීමේ හේතුවෙනි. මෙයට හොඳම උදාහරණයක් ලෙස අපි මිය ගිය පසු අපගේ ශරීර පුළුස්සා දැමීම ගත හැක. එසේ පුළුස්සා දමන විට අප ශරීරය ලබාගත් පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය සියල්ල විනාශ වී යයි. එවිට ඒවා ආපසු නැවත ගොවිපල වලට යන්නේ කෙසේද? තවත් බොහෝ පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය එලෙස අපගේ ජීවිත කාලයේ නාස්ති වන්නේ ියලුම ක්‍රියාවන් 100% කාර්යක්ෂමතාවයෙන් සිදු නොවන නිසා ය. මිනිස් අපද්‍රව්‍ය ද මෙහි විශාල කොටසකි. ඒ නාස්ති වන පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍යත් නැවත යම් ක්‍රමයකින්, ගොවිපල වලට අප විසින් ගෙන යා යුතුය. අප කාබනික පොහොර වශයෙන් ගොවිපල වලට ආපසු ලබා දෙන්නේ අප ාගත් කෝෂ ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් ඉතා සුළු කොටසකි. ඉතිරිය වෙනත් මාර්ගයකින් ගොවිපළවල ට ගියේ නැත්නම් වසරින් වසර අපේ ගොවිතැන අපට ලබාදෙන අස්වැන්න අඩුවෙයි. ඒ අතරේ ලොව ජනගහනය එන්න එන්නම වැඩිවෙයි. මේ නිසා කාබනික පොහොරවලට අමතරව වෙනත් ූල ද්‍රවය ලබාදෙන පෝෂක කොටස් ගොවිපල වලට ඇතුළු විය යුතුය. ඒ කාබනික නොවන පොහොරයි.

2


අප අස්වැන්න කපා ගන්නා විට හෝ කඩා ගන්නා විට පෝෂණ ද්‍රව්‍ය අපේ ගොවිපළ භූමියෙන් එළියට ගනිමු. ඒවා කෙළවර වන්නේ අපේ කෑම මේසයේ ය. එම පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය නැවත භූමියට පොහොර ලෙසින් අපි එක් කළේ නැත්නම් අපගේ අස්වැන්න කලක් ගත වන විට ඉතාමත් දුර්වල තත්ත්වයට පත්වේ. පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය පස සරු කරයි. පස් එම පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය ගස් වලට ලබා දෙයි. ගස් සහ පැළෑටි මිනිසුන් සහ සතුන්ට ආහාර ලබා දෙයි. මෙයින් ප්‍රධානතම ඛනිජ ද්‍රව්‍ය 3 පොටෑසියම් නයිට්‍රජන් සහ පොස්පරස් වෙයි. ලෝකයේ තිබෙන ගොවිපලවල් වලින් 85% ක් නයිට්‍රජන් හිඟයෙන් පෙළෙයි. මෙ ලෙසටම වගාබිම් වලින් සියයට හැත්තෑ තුනක් පොස්පරස් හිඟයෙන් පෙළෙයි. එලෙසම ලෝක වගාබිම් වලින් සියයට 55 ක පොටෑසියම් හිඟයක් ඇත. පොහොර වලින් කෙරෙන්නේ මේ අඩුපාඩුව සම්පූර්ණ කිරීමය. මෙලෙස පොහොර නොයොදා සිටියොත් බොහෝ පැලෑටි වලට පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය හිඟයක් ඇති වනවා නොඅනුමානය. මේ පිළිබඳව ටිකක් ප්‍රවේශමෙන් පරික්ෂා කලහොත්, පැළෑටි වලට නයිට්‍රිජන් වාතයෙන් ලබා ගැනීමට නොහැකි අතර පැළෑටි නයිට්‍රජන් ලබාගත යුත්තේ පස් තුළිනි. එසේ ලබාගැනීමට පසෙහි නයිට්‍රජන් ඇති තරම් නොමැත්තේ නම් පසට එම නයිට්‍රජන් ලබාදිය යුතුය. එලෙසම පොටෑසියම් ඛනිජය වැඩිපුරම දකින්නට ලැබෙන්නේ පොළොවේ බොහෝ ගැඹුරින්ය. බොහෝ විට මෙම ඛණිජය හමුවෙන්නෙ පොළොවේ මතුපිට සිට කිලෝමීටරයක් පමණ ඇතුලිනුයි. ඒ තරම් ඇතුලට මුල් යවා අප වගාකරන පැළෑටි වලට පොටෑසියම් ලබා ගැනීමට නොහැකි බව පැහැදිලිය. මෙම පොටෑසියම් මතුපිටට ගෙන ඒවා පසට යෙදීමෙන් අප වවන පැළෑටි වලට පොටෑසියම් ලබා ගැනීමට හැකි වෙයි. පොස්පරස් අපට හමුවන්නේ කඳු සහ ගල් වලය. එහෙත් ඒවා පැලෑටි වලට උරා ගැනීමට නම් ඒවා ජලයේ දියවන ආකාරයෙන් තිබිය යුතුය. එම තත්වයට පොස්පරස් වෙනස් කළ යුත්තේ අප විසිනි. පැළෑටියකට හොඳින් වර්ධනය වී හැදෙන්නට ස්වාභාවිකව තිබෙන ඛනිජ වර්ග 17ක් අත්‍යවශ්‍ය බව විද්‍යාත්මකව සොයාගෙන තිබේ. පසට අප දැමිය යුත්තේ මොන වගේ පොහොර වර්ගයක් ද යන්න තීරණය වන්නේ අප එම පසේ වවන පැළෑටිය සහ පසේ අඩුපාඩු තියෙන්නෙ කුමන ඛනිජ ද්‍රව්‍ය ද යන කරුණු දෙක මතය. පැළෑටි වල විවිධත්වය අනුව පසෙන් උරාගන්නා ඛනිජ ද්‍රව්‍ය වල ප්‍රමාණයන් සහ වර්ගයන් වෙනස් වෙයි. බොහෝ ගොවියන් Npk පොහොර සංයෝගය නොයෙකුත් සංයුති යන්ගෙන් තම ගොවිතැන් වලට යොදති. ශතවර්ෂ ගණනාවක සිට අපි සතූන්ගේ අපද්‍රව්‍ය සහ කොම්පෝස්ට් පොහොර පසේ සාරවත් බව වැඩි කිරීමට යෙදූ වෙමු. එහෙත් විසිවන සියවසේ සිට ඉතා වේගයෙන් වැඩිවන ලෝක ජනගහනයට ආහාර සැපයීමට අස්වැන්න වැඩි කර ගතයුතු නිසා කෘතිම එසේත් නැත්නම් රසායනික පොහොර අපි වගාවන්ට යොදන්නට පටන් ගත්තෙමු. මෙවැනි කාබනික පොහොර වල තිබෙන ලොකුම ප්‍රශ්නය ඒවායෙ අඩංගු ඛනිජ ද්‍රව්‍ය ප්‍රතිශතය ඉතා අඩු වීමයි. උදාහරණයක් වශයෙන් ජපන් ජබර වලින් කාබනික පොහොර කොම්පෝස්ට් හැදුවොත් තිබෙන්නේ නයිට්‍රිජන් ප්‍රතිශතය සියයට තුනහමාරක් පමණි. ඒ කියන්නේ නයිට්‍රජන් පමණක් තිබෙන පොහොර ටොන් එකක් දමන ගොවිපලකට ම එම නයිට්‍රිජන් ප්‍රමාණය ම ලබා දීමට ජපන් ජබර වලින් සාදන කොම්පෝස්ට් පොහොර ටොන් තිහක් වත් යෙදිය යුතුය. මෙම කොම්පෝස්ට් පොහොර සෑදීම, ඒවා ගබඩා කිරීම සහ ප්‍රවාහනය කිරීමේ ගැටලු ගැන සිතා බලන්න. 


ජපානෙත් එහෙමද