Saturday, January 21, 2017

who gains most from first past the post at this juncture?

who gains most from first past the post at this juncture?

Every day in the news we can see some  news items on provincial elections. Yes you don’t hear news now, you see, on the TV because for more that 95% of people in the country prime source of news is TV. And perhaps 95% of that is private TV channels. 
Imagine we had to pay for watching TV at the beginning of TV era because state had a monopoly and in any monopolistic situation consumer has to pay more than he would pay when his consumption is competed for, in a free market, by two or more service providers 

Going back to PS elections, the political parties in competition, at least on the surface, has different strength and weaknesses and accordingly a specific  position on,  how to conduct elections and when should they be held. Lets look at the possible inner thinking of the political parties that would fight in the upcoming PS elections.
1. UNP – they have about 35% of the vote base intact. They are effectively in power in the country, that would add few more  percentages to that 35%
2. SLFP – because of the MR factor their rural vote base is in disarray and confused , it will be great achievement if they can get even 20% of the votes. Their unpopularity within their usual voter base is further compounded by their inability to criticize UNP because whatever the UNP has done during present government , they are  also responsible too, being almost equal partners.
3. MR fraction – in rural Buddhist voter base , which is the primary voter base for SLFP, this fraction will do much better than  SLFP proper , not only because MS alienated them by contesting from opposition party during last presidential but this voters are not too comfortable with bipartition approach to politics. 
4. JVP – they will garner the usual 5% and definitely less than last election anyway
In this volatile and unprecedented bipartition governance by two biggest political parties the party’s preferences for how to conduct election should be as follows;

1. UNP – PR system , because the opposition is ferociously  divided, they can easily win most of the PSs with about 35% vote base. Infighting in SLFP will make it possible for them to even assail the toughest fortresses of the SLFP.
2. SLFP- first past post; with president in power and some ministers  running the campaign , if they can field some decent set of candidates ,who are not tainted by corruption scandals of last regime they should be able to do much better than ,they would do in an election held  under  PR system
3. MR fraction – PR ; for them MR is the biggest draw and they have the burden of having many notorious PS politicians so they would do better in PR system contesting as a group and MR as the biggest banner.
4. JVP – first past post; although at national level JVP has to have PR system to survive, at village level they will do better , even grab a PS or two, if they field some sensible candidates , under some popular parliamentarians. 

Friday, January 20, 2017

Whats happening to dengue control? where is the will?

 I was planning to survey a land today and engaged the service of a survey friend of mine and we fixed the time at 0830. He called me early in the morning to inform me that he has to postpone the survey  for afternoon because his son is suffering from Dengue. This unexpected turn of events made me to think seriously about prevention of Dengue and gave me couple of hours to put my thoughts into this document. 
Denge has become rampant in last couple of years. It has become a great leveler,like death itself : it strike everywhere ; rich and poor, strong and week and old and young. And figures here are as astounding as its grip, in 2017 alone there has been 2584 cases so far  and hilarious fact is that 42% of them are from western province , the province that hosts the capitol of the country.
Strange, for a country that has almost 95% literacy rate, school in every other village , TV in almost every household ;many of them with satellite TV connection. 
It is even stranger for a country that has 4.5 government field officers for approximately 1500 people or roughly 300 houses. Or on the other hand approximately just one square kilometer for one field officer. And recently I saw on the TV that  some of them protesting because only part of them have been given  motor bikes for concessionary rates using public funds. 
So what is preventing unleashing of all these soft powers on the Dengue breeding grounds; high literacy rate, widespread network of schools to disseminate the massage, hundreds of TV  and radio stations looking to carryout good Samaritan projects to show they are socially responsible corporations, one field officer to supervise only 66 houses.
So despite having  such an array of arsenal, that’s formidable and would be an envy  to any developing country that’s looking to fight a Dengue epidemic ,why are we still hearing of Dengue cases, prevention of which can easily be achieved by eliminating breeding grounds. 
I feel it is lack of vision and planning. If we use 50% of the soft power discussed earlier with a strong leadership , we should be able to eliminate Dengue within one year at most,  if you want to  eliminate it of course.

"This is my son" the king said, ministers wouldn't believe him

In December 1664, a large comet appeared, blazing  over city of Kandy, pointing towards East. Knox says next day he saw it pointing towards West and gradually diminishing  in size.
Comets foretell a disaster or a dreadful period for the populous, in general, they say, that’s exactly what happened in Kandy in that December. Some chiefs in Kandy raised a rebellion , for the people were fed up of the oppressive and tyrannical rule of the king Rajasingha ii and  wanted to get rid of old king and install his son on the throne . The prince was only about 15 years of age but knowing his sober habits they thought even boy king is preferable to tyrannical rule of old monarch. 
The king was conducting court affairs from a lesser town called Nillambe, towards Gampola  and prince and his mother , the queen, were living in Kandy ,the capitol. The king had preferred  Nillambe to kandy because he, it appears was paranoid about his personal security , and felt Nillambe with thick forest cover and isolation from population is a more secure for him than Kandy.
Kings assessment of the situation was justified. Rebels stuck at the midnight of 20th December 1664. About 200 armed men entered the city at midnight,  killed many officers of the kings guard  who resisted. Some of the guards joined the rebels , probably the officers who have previously conspired  with  the rebels. 
Some loyals and officers whose allegiance is uncertain were killed, and most loyals who escaped ,flocked  to the defense of the king. Only protection  that separated  king and the rebels was just a  clay wall. Kings men put up a strong fight and rebels decided to postpone the attack until daybreak. That was a bad decision no doubt , by morning rebels found  loyals had  fled to a  place called Galauda in Mandaram Nuwara. 
Fleeing has not been easy. King and his entourage, mounted on horses, pushed through thick jungle for about 15 miles whilst  guards on foot  drove  elephants before him to clear a path for him. His refuge , a large rocky mountain, could have been easily assailed but rebels, probably because they were led poorly, abandoned the chase and came back to Kandy, the capitol, to attend to the administrative matters first.
All the Europeans who were kept prisoners by the king for last many decades , including best known prisoner in Kandyan kingdom, Robert Knox ,have been brought to Kandy few days earlier were in Kandy when rebels arrived. First the rebels crowned the prince. Then they explained the reason for the rebellion to the European prisoners. Following were the major reasons.
Not returning ambassadors to respective governments after the embassy is over
Not allowing trade with other nations
Detaining foreigners who enter the kingdom
Killing his subjects and families arbitrarily 
Keeping kings officers separated  from their families

Meanwhile the prince who has been brought up within the palace walls without exposing to general public in a  very private surroundings was  confused by all these people coming to him, prostrating in front of him and calling him king. Rebels who were planning to go to mountains to capture the king on 25th December  are  utterly perplexed  by the  attitude of the prince. 
There are more surprise in store for the rebels, a day before the rebels to proceed for capturing of the king, they find the prince run away to his father with kings sister. Now they have no hopes whatsoever , so they fight each other and declare allegiance to old king. To prove their loyalty to the king they kill their fellow conspirators, claiming its they who  conspired against the king. King receiving  all this intelligence ,allow this mayhem to continue for ten days and issue orders to stop killing each other whilst restoring his rule.
King returns to the capitol, torture leaders who have been arrested, make more arrests ,put to death  everybody who has even been mentioned in connection of the rebellion. But  King cannot think of a suitable punishment for the  leader of the rebellion and  he thinks Dutch who are masters of the coast would have more brutal way of executing traitors than in Kandy. 
So he sends  Ambanwela Rala , the leader of the rebellion, to Dutch, in chains. What happened to him in Colombo  is a  more interesting story than the rebellion itself!
 King now  want to prevent another rebellion like that, of course no king would like rebellions. So he analyses.  What did he learn from last rebellion, because he knows history will repeat. Two most important points;
1. There is no chief in Kandy he dare assume throne
2. Dissenters  will always plan to crown his son in case they want to get rid of him.
The prince disappears; people believe that he has been poisoned by king.
6th December 1687
king Rajasingha lies in his death bed 23 years after the rebellion. His ministers are waiting in his sleeping chambers. They are in a immense predicament  because king is not leaving a heir apparent .
 King introduces a young person to his ministers and says that it is his son and he has been brought up in a temple since the rebellion and he should be crowned after his death, since he is his son the legitimate  heir apparent to the throne of Kandy.
Ministers wouldn’t believe it, they knew the prince was killed after the rebellion.  Aghast, they are reluctant to accept him. King felt the tension in the room and he doesn’t have much time to convince the royal courtiers, he, with greatest difficulty, get down from the bed for one last time with the help of two nobles and prostrate, in front of the young person, who he claims to be his son. Ministers were convinced without an iota of doubt because Rajasingha would never bow down  in front of anybody.
What better way to convince the ministers that he is his son! 

Wednesday, January 18, 2017

.... බිම් බෝම්බ සංඥා අපිම නිකුත් කිරීම.

මම 2001 වවුනියාවේ පූනෑව නාවික ආධුනික පුහුණු මධ්‍යස්ථානයේ ආඥාපතිවරයා වශයෙන් කටයුතු කරමින් සිටියෙමි. මෙම පුහුණු මධ්‍යස්ථානය ඒ නමින් තිබුනද වෙනත් ගොඩ සටන් පුහුණු කිරීම් සදහාද යොදවා ගැණින. මේ අවධිය යුද්ධයේ බිම් බෝම්බ වැඩියෙන්ම පාවිච්චි වූ කාලයක් විය.

මුලින්ම බිම් බෝම්බ, විශේෂයෙන්ම වාහන බෝම්බ වාහනයේ යමක් වැදී එයින් බෝම්බය ක්‍රියාත්මක වන්නට සාදා තිබුනද එලෙස බෝම්බය පුපුරවන්නට යොදා ගැනීමේ තිබූ ප්‍රධානම අඩු පාඩුව ඉලක්ක ගත වාහනයට අමතරව ඊට කලින් වාහනයක් පැමිණිය හොත් එයින් බෝම්බය ක්‍රියාත්මක කිරිමට ඉඩ තිබීමයි. මේ නිසා බෝම්බය පිපිරවීම අවස්ථාව දක්වාම එය තම පාලනයේ තබා ගැනීමට ත්‍රස්තවාදීන්ට වුවමනා වීම ස්වාභාවිකය.

මේ හේතුව නිසා ත්‍රස්තවාදීන් ඊලගට මෙම බෝම්බ ක්‍රියාත්මක කිරීම සදහා එය වයර් එකකින් සුවිචයකට සවිකර ඉලක්ක ගත වාහනය හරියටම බෝම්බය උඩින් යන විටම සුවිචය සමග නුදුරු කැළයේ හෝ වෙනත් නොපෙනෙන ස්ථානයක සැඟවී සිටින පුද්ගලයෙකු විසින් හරියටම වේලාවට සුවිචය පණ ගන්වා බෝම්බය පිපිර වීමට කටයුතු කලහ.

මෙම ක්‍රමයේ තිබුණු ප්‍රධාන අඩු පාඩු නම්

  • සැඟවී සිටින සුවිච්චකරු සහ ඔහුගේ සගයන් හමුදාවලට අසු වීමට ඉඩ තිබේ. 
  • පාර අයින දිගේ වයර් තිබේදැයි සොයමින් කොකු අදිමින් ගමන් කරන clearing . කණ්යඩාමකට වයරය අසුවී සම්පූර්ණ සැලැස්මම ව්‍යවර්ථ වීමට ඉඩ තිබේ.  

මේ අතර ලෝකය වයර්ලස් වෙන්නට පටන් ගත්තේය. ත්‍රස්තවාදීහුද වයර්ලස් තාක්ෂණය බෝම්බ පිපිරවීමට යොදා ගත්හ. මෙහිදී සිදු වුනේ බෝම්බයට දැන් පිපිර විය යුතු යැයි සංඥාව බොහෝ විට නියමිත .... සංඛ්‍යාතයක තරංගයක් මගින් බෝම්බය වෙත ලබාදීමයි.  ඉලක්ක ගත වාහනය බෝම්බය උඩට පැමිණෙන විටම බෝම්බය පිපිරවීමට නියමිත  VHF සංඛ්‍යාතය සහිතව තරංගයක් අසලක සිටින ත්‍රස්තවාදියෙකු විසින් ඔහු ලඟ ඇති උපකරණයකින් නිකුත් කිරීමයි.

මෙම ක්‍රමය අතිශයින් සාර්ථක වූ අතර එය පිපිරවීමට පෙර අසුවීමට තිබූ ඉඩ කඩ මීට පෙර වාහන බෝම්බ පරම්පරා දෙකටම (භෞතිකව ගැටිය යුතු, වයර් සහිත) වඩා බොහෝ අඩුවිය. මේ නිසා බොහෝ හමුදා වාහන මෙම තර්ජනයට ගොදුරු විය.

මම අයත්ව සිටි උතුරු මැද නාවික විධානයට අයත් වාහනයක් හෝ දෙකක්ද එකල මෙම අවාසනාවන්ත සිදුවීමට මුහුන දුන් නිසාත් මම මෙය නවත්වා ගන්නේ කෙසේදැයි බොහෝ දුරට සොයා බැලුවෙමි. සොයා බැලීමෙන් පසු මේ සදහා හොඳම ක්‍රමවේදය මෙම සංඛ්‍යා පරාසය පීරීම බව මට වැටහුණි. මම වහාම පහත යෝජනාව ලියා නාවික හමුදා මූලස්ථානය වෙත ඉදිරිපත් කෙරුවෙමි. පීරීම යනු ඒ පාවිච්චියට හැකි යැයි සැක කරන සංඛ්‍යාත පරාසයම ආවරණය වන පරිදි බලයෙන් වැඩි සංඥා නිකුත් කිරීමයි. මෙයින් බෝම්බය ඉලක්ක ගත වාහනය බෝම්බය උඩින් යාමට පෙර පිපිරේ.

මෙයට එතරම් සතුටුදායක පිළිතුරක් ලැබුනේ නැත්තේ කුමන හේතුවක් නිසාදැයි මා දන්නේ නැත. මෙම තනතුරෙන් පසු මම තවත් රාජකාරී ස්ථාන හතකට පසුව 2005 සැප්තැම්බර් මස උතුරු ප්‍රදේශය භාර නියෝජ්‍ය ආඥාපති වශයෙන් කන්කසන්තුරේ රාජකාරීයට පැමිණියෙමි. මා එහි ගිය පසු එවකට සිටි ආඥාපතිවරයා මාස තුනක පුහුණුවක් සදහා විදේශ ගත වූ අතර ඔහු ආපසු එනතෙක් ආඥාපතිවරයෙකු පත් නොකල හෙයින් මා එහි වැඩ බලන තත්වයකට පත්විය.

මෙම අවුරුද්දේම එවකට ජනරාල් සරත් ෆොන්සේකා හමුදාපතිවරයා වශයෙන් පත්වුනි. ඔහු එවකට ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධාන වූ අද්මිරිල් සඳගිරිද සමග ඔහුගේ හමුදාපති ලෙස ප්‍රථම සංචාරය සදහා යාපනයට පැමිණියේය. මෙම සංචාරය දිනට පෙරදින එවකට සිටි නාවික හමුදාපතිවරයාද කන්කසන්තුරය වෙත පැමිණ අප සමග නොයෙකුත් සාකච්ඡා ආදිය පවත්වා පසුදින ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධානිගේ රැස්වීම සදහා පලාලි වෙත ගියෙමි. අප ගිය වාහනය මා එලවාගෙන ගිය අතර ආරක්ෂක වාහනය පසු පසින් පැමිණින.

මෙහිදී හමුදාවල ජේෂ්ඨ නිලධාරීන් සමග දීර්ඝ සාකච්ඡාවක් පැවතිණ. සාකච්ඡාව අවසානයේදී රිමෝට් වාහන බෝම්බ පිපිරවීම හමුදා ක්‍රියාන්විතයන්ට බොහෝ සේ බලපා ඇති බවට නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු අදහස් දැක්වූහ. මේ සදහා කුමක් කල හැක්කේදැයි හමුදාපතිවරයා විමසුවද පැහැදිලි පිළිතුරක් සභාවෙන් ලැබුනේ නැත.

ඒ අවස්ථාවේ මට මගේ යෝජනාව මතක් වී රිමෝට් බෝම්බ ක්‍රියාත්මක කෙරෙන සංඛ්‍යාතයන් පිටකරන උපකරණයක් සෑදීමෙන් මෙම ප්‍රශ්නය බොහෝ දුරට මගහරවා ගතහැකි බව මම පැහැදිලි කලෙමි. එතනදී සමහර විට මා තාක්ෂනික නිලධාරියෙකු නොවන නිසා මගේ යෝජනාවට තරමක ප්‍රතිරෝධයක් ඇතිවිය.

සිරිත් පරිදි දහවල් ආහාරයෙන් පසු මම ආපසු කන්කසන්තුරයට ගියෙමි. අපේ කඳවුර අසල යුධ හමුදා කඳවුරේ ප්‍රධානියා වූ සංඥා අංශයේ කර්නල් වරයෙකු වූ නිලධාරියෙකු එකල මා සමග බොහෝ මිත්‍රව සිටියේය. ඔහු මට හවස ටේබල් ටෙනිස් ක්‍රීඩා කිරීම සදහා මුණ ගැසුණු විට යුධ හමුදාපතිවරයා එදින පස්වරුවේ ඔහුට  සංඛ්‍යාත පීරන්නට හැකි උපකරණයක් සෑදිය හැකිදැයි විමසා එලෙස එය සාදා නිපදවීමට ඔහුට බාරදුන් බව මට කීවේය.

ටික කලකට පසු යුධ හමුදාවේ මෙම උපකරණ නිපදවා දහස් ගණනක් නොයෙකුත් අංශයන් වෙත බෙදා හැරිණ. නාවික හමුදාවත් අපේ වාහන වලට ජෑමින් සෙට්ස් ලබා ගත්තේ යුධ හමුදාවෙනි. හමුදාවේ පමණක් නොව මෙම උපකරණ ඉන්පසු නොයෙකුත් දේශපාඥයන්ගේ පවා වාහනවල සවිකර ගත්හ.  

Monday, January 16, 2017

ඕන් නමෝ වෙන්කතේශ්වරා ; තිරුපති වන්දනාවේ යාමට වඩා එහි ක්‍රියාකාරකම් ආදර්ශයට ගැනීමේ වැදගත්කම.

                                   කාවේරි ගඟේ පිලිස්සූ මිනී වල අළු ගෙනවිත් පුදපූජා පවත්වන ස්ථානය.

මම දෙවියන් පිලිගන්නේ නැති වුවද එක් වරක් මගේ මිතුරෙකුගේ ඉල්ලීම අහක දැමීමට බැරි නිසාත් කොහොමත් ට්‍රිප් එකක් නිසාත් වරක් මම තිරුපති වන්දනාවේ ගියෙමි. මේ ශ්‍රී වෙන්කතේශ්වරා කෝවිල අන්ද්‍රා ප්‍රදේශයේ තිරුමලා කඳු වලල්ලේ මුදුන් හතෙන් එකක පිහිටා ඇත. මෙය වටා තිරුමල අභය භූමිය පිහිටා ඇති අතර, එයද හඳුන්වන්නේ ශ්‍රී වෙන්කතේශ්වරා ජාතික උද්‍යානය ලෙසය. මෙම ජාතික උද්‍යානය අක්කර 87.000 ක් වන අතර, වල් අලි, ව්‍යාඝ්‍රයන් සහ බොහෝ සත්ව වර්ග 178 ක් නිදහසේ ජීවත් වෙති.

අපි ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ දේවස්ථානයක කපු මහතෙකුද සමග පිටත්වී චෙන්නායි ගුවන් තොටුපලට ලඟා වුනෙමු. මගේ මිතුරාගේ හොඳම මිතුරෙකු වන ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන පෙලේ රෙදි නිපදවන කර්මාන්ත කරුවෙකු අප පිළිගෙන අන්ද්‍රා ප්‍රදේශයේ කුමාරපලයන්හි පිහිටි ඔහුගේ නිවසට රැගෙන යාමට පැමිණ සිටියේය. එදින රාත්‍රියේ අපි ඔහුගේ චෙන්නායිහි පිහිටි නිවසේ ලැගුම් ගත්තෙමු. පසුදින දවසම වාගේ ගමන් කර  ඔහුගේ නිවසට ගියෙමු.

මෙම ව්‍යාපාරිකයාට ඔහුගේ බිරිඳ ඇමතුවේ මාමා කියාය. මේ ඇසුනු මම අපේ භාෂාවෙන් නම් මාමා කියා ආමන්ත්‍රණය කරන්නේ අම්මාගේ සහෝදරයාට බව මම ඔවුන්ට කීවෙමි. ව්‍යාපාරකයාගේ බිරිඳ ඔවුන්ගේ භාෂාවෙනුත් එහි තේරුම එයම බවද ඇත්තෙන්ම ඇයගේ ස්වාමියා ඇයගේ මාමා බවද කීවාය.

එය දකුණු ඉන්දියාවේ පැරණි සිරිතක් බව ඇය කී විට දෙමළ චිත්‍රපටවලද මෙලෙස මාමා සමග විවාහ වීම මා දැක ඇති බවත්, මම ඒ චිත්‍රපට බලද්දී ඒ මාමා යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ මස්සිනා වෙන්නට ඇතැයි මා අනුමාන කල බව මට මතක් විය.

කාවේරි ගඟ අසබඩ පිහිට ඔවුන්ගේ නිවසට අපි යන විට එදින හවස් විය. කාවේරි ගඟ නිවස පසු පසට පෙනෙන ලෙසට සාදා තිබූ මෙම නිවස දෙමහල් අති විශාල නිවසක් විය.

නිවසේ ඉදිරි පස තරමක කෝවිලක් සාදා තිබුණි. එය පවුලේ කෝවිල වූ අතර, නිවැසියන් උදේ නිවසින් පිටවීමට පෙර කෝවිලට ගොස් පුද පූජා පැවැත්වීමට පුද්ගලික පූජකයෙක්ද සිටියේය. අප සෑම දෙනාටම වෙන වෙනම කාමර ඉහල මාලයේ ලැබුණි. ඒ සෑම කාමරයකම නාන කාමරයේ රෙදි සෝදන යන්ත්‍රයක් තිබුනද සෑම උදයකම කාන්තාවක් පැමිණ අපගේ සෝදන්නට තිබෙන රෙදි ඉල්ලා ගෙන ඒවා සෝදා මැද හවසට ආපසු කාමරයට ගෙනවිත් දුන්නාය. පසුව මම ඇය පවුලේ ඒ කාර්යය කිරීමට පමණක් සිටින බව දැන ගත්තෙමි.

අපිට ගමන් බිමන් සදහා සුදු පැහැති බෙන්ස් රථයක් රියදුරුත් සමග ලැබුණි. වරෙක මම ඒ රියදුරු ලවා මට ඉන්දියාවේ පුරුදු ෆෝ ස්කොයා සිගරට් පැකට්ටුවක් ගෙන ඒමට ඔහුට මුදල් දුන්නෙමි. ටික වේලාවකින් අපේ මිතුරා නොයෙකුත් ඇමරිකානු බ්‍රෑන්ඩ්වල සිගරට් කාටූන් කිහිපයක් රැගෙන මගේ කාමරයට පැමිණ එයින් ඕනෑම එකක් තෝරා ගන්නා ලෙසට අවශ්‍ය ඕනෑම වේලාවක ඔහුගේ බීම කැබිනෙට්ටුවෙන් බීම රැගෙන පානය කරන ලෙසටත් මගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. 

එම නිවසේදී වරක් මම එහි මුළුතැන් ගෙය බැලීමට එයට ගියෙමි. ගෘහණිය ඉඳගෙන උපදෙස් දෙමින් සිටි අතර, දෙතුන් දෙනෙකු උයමින් සිටියහ. එතන සිටි තරුණ කාන්තාවකට ගෘහණිය පූගොඩී කියා ආමන්ත්‍රණය කරනු ඇසී මම එහි තේරුම මල් කළබක්දැයි ඇගෙන් ඇසුවෙමි. ඇය පුදුමයට පත්වී මා එය දැනගත්තේ කෙසේදැයි ඇසූ විට මම ඇයට අපේ භාෂාවෙත්එහි තේරුම මෙයට කිට්ටු බව කීවෙමි. 

 ඔහු ප්‍රධාන පෙලේ රෙදි නිෂ්පාදනයෙකු වුවද;  මට මතක හැටියට ඔහු එකල දකුණු ඉන්දියාවේ රෙදි නිෂ්පාදන සංගමයේ සභාපතිවරයාද විය, ඉතාමත් උද්යෝගිමත් ගොවියෙකුද විය. කාවේරි ගඟෙන් අගල් 6 ක පමණ යකඩ බටයක් යොදා පොම්පාගාරයකින් වතුර පොම්ප කර ගඟට කිලෝ මීටර් 6 ක් දුරින් පිහිටි ඔහුගේ ගොවිපලට ජලය ගෙන යාමට සකස්කර තිබූ ආකාරය වරෙක ඔහු මා රැගෙන ගොස් පෙන්වීය. මම මුලින්ම වැනිලා වගාවක් දැක්කේ එම ගොවිපලේදීය. ගොවිපලේ ප්‍රධාන වශයෙන් තිබුනේ තේක්ක, කරපිංචා, වැනිලා සහ එළ හරක් පට්ටියකි. ගොම දියකර බට වලින් වගාවන්ට බෙදා හැරීමට විශාල ටැංකි බැඳ මිශ්‍ර කිරීමට සාදා තිබූ උපකරණ එකල හැටියට සිතා ගන්නටවත් බැරි තරම්ය.

කරපිංචා ගස්වල අඩි 4 ක් පමණ උසින් කපා අලුතින් අතූ 3 ක් එන්නට ඉඩ හැර වවා තිබූ ආකාරය මට තවමත් මතකය. මම මගේ ජීවිතයටම වානිජ වශයෙන් කරපිංචා වැවීමක් දැක්කේ මේ අවස්ථාවේ පමණි.

දවස් තුනකට පමණ පසු අපි වාහන තුනකින් ඔවුන්ගේ මිතුරු පවුලක්ද සමග තිරුපති කෝවිල බලා පිටත් වුනෙමු. එයද වරුවක පමණ ගමනක් විය. මිතුරු පවුලේ සිටි කාන්තාවගේ, මා හිතන විදිහට සහෝදරයෙකු තිරුපති කෝවිලේ භාරකාර සමාජිකයෙකු නිසා අපිට VIP පෝලිමෙන් කෝවිලේ කඳු මුදුනට ලඟාවිය හැකිවිය. කඳු මුදුනක පිට්ටනියක් වැනි ස්ථානයක තරමක නගරයක් ලෙස කෝවිල සහ සහකාර ගොඩනැගිලි සෑදී ඇත VIP වාහන වලට පාරේ එක් පැත්තකින් මුඳුනට ගමන් කල හැකි අතර, සාමාන්‍ය වාහන පෝලිම කන්ද වටා ඇති පාරේ කැරකෙමින් කිලෝ මීටර් ගණනක් දුරට විහිදී තිබුනු ආකාරය අපට දක්නට පුලුවන් විය. කන්ද මුදුනේ නගරයක් ලෙස සෑදී තිබුනේ බොහෝ විට නැවතීමට හෝටල්, කොණ්ඩය කපන ස්ථාන, නොයෙකුත් සිහිවටන විකුණන ස්ථාන සහ  වන්දනා කරුවන්ට ආහාර දෙන ස්ථාන වලිනි. 

එහි ඇති සියලුම නවාතැන් පලවල් සහ කඩ අයිති වන්නේ කෝවිලේ භාරකාර මණ්ඩලයටයි. එහි කෑම ශාලාවල කෑම සම්පූර්ණයෙන් නොමිලේ ලබාදෙන අතර, එහි කෑම ශාලාවක ඇතුලේ එල්ලා තිබූ ලොකු දැන්වීම් පුවරුවක් මට තාමත් මතකය

Food is god, dont waste it 

තිරුපති යන බොහෝ දෙනෙකු පාහේ කොණ්ඩය බූ ගා ගනිති. ඒ සදහා මැදින් වතුර ගලායන විශාල කානුවක් සහිත සෑහෙන දිගග් ඇති බාබර් වරුන් සියයක් පමණ වැඩ කරන 24x7  ස්ථාන, මට හිතෙන හැටියට දෙකක් තිබේ. රුපියල් 10 ක් ගෙවූ විට විනාඩියෙන් කොණ්ඩය සම්පූර්ණයෙන්ම කපා දමනු ලැබේ. මටද මේ පිළිබඳව ආශාවක් ඇතිවී මමද කොණ්ඩය කපා ගතිමි. මම දෙවියන් නොඅදහන නිසා කොණ්ඩය කපන විට ඒ සදහා දෙවියන් යමක් ලබා දෙන්නේ නම්, එය මා සමග පැමිණි මිතුරන්ට ලැබේවායි මා ප්‍රාර්ථනය කලෙමි. මෙතන කොපමණ කපනවාද යත් ගිය 2013 ඒ කපන ලද කොණ්ඩ තොගය ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 200 කට ඊ - වෙන්දේසියකින් විකුණා ඇත්තේය.

උදේ පාන්දරම අවදි වූ අපි  VIP පෝලිමට එකතු වි කෝවිල ඇතුලේ වට කිහිපයක් කැරකී බාලාජී නැමැති දෙව්රුව ලඟට ගොස් කපුවන්ගෙන් ආශීර්වාද ලබාගෙන එළියට පැමිණියෙමු. එදින ඉන්දියාවේ මහාරාජ කෙනෙකු, මට මතක හැටියට මයිසෝරයේ, බයිපාස් සැත්කමකට පෙර බාරයකට අනුව ඔහුගේ බරට තරාදියක කිරා රත්තරන් කෝවිලට පූජා කල බව එහිදී කථාවුනා මතකය. ඉතාමත් ස්ථූල සිරුරක් ඇති පුද්ගලයෙකු පෙන්වා යමෙකු ඔහු ඒ මහාරාජ බව කිව්වාත් මට මතකය.

ආපසු කුමාරප්පාලන්  වෙත ගිය මිතුරන් එහි ටික දිනකට නැවතුනු අතර මට එතරම් කල් නැති නිසා ට්‍රිචි ගුවන් තොටුපලට ගොස් ලංකාව බලා ආවෙමි. එම ගුවන් තොටුපල වලදීද ගුවන් තොටුපල නිලධාරීන් කොණ්ඩය බූ ගා ඇති පුද්ගලයන් ගෙන් තිරුපති වලදී ලබාදෙන ලඩ්ඩු ඉල්ලා කරදර කරන්නේ එයින්වත් දේව පිහිටක් ලබා ගැනීමට විය යුතුය. 

මේ සියල්ලටම වඩා තිරුපති කෝවිල වැදගත් වන්නේ එයට ලැබෙන මුදල් පරිහරනය කරන ආකාරයයි. එය බොහෝ ආගමික පූජස්ථාන වලට හොඳ උදාහරණයකි. පාලන මණ්ඩලයකින් කලමනාකරණය කරන කෝවිලේ ලැබෙන ආදායම ඉතාමත් විනිවිද පෙනෙන ආකාරයෙන් ගණනය කර ඒ මගින් නගරයේ සිට කෝවිලට යාමට ඒමට බස් සේවයක්ද, වන්දනාකරුවන්ට ආහාරද නොමිලේ 

දෙන අතර කඳු මුදුනේ ඉතාමත් පහසු මුදලට නවාතැන් පහසුකම් ලබා දේ. නොමිලේ ලඩ්ඩු බෙදා දීමද කෙරේ. කෝවිල් මණ්ඩලය මගින් ඉන්දියාව පුරා විශ්ව විද්‍යාල සහ අනෙකුත් විද්‍යාල බොහෝ ගණනක්ද, මංගල උත්සව සදහා ශාලා පද්ධතියක්ද, රෝහල්ද, විශාල පුස්තකාලයක්ද, පවත්වාගෙන යන්නේ එයට ලැබෙන ආදායමෙනි.
                                     තිරුපති  කෝවිලෙන් පාලනය වන ඉංජිනේරු විශ්ව විද්‍යාලයක්.

තිරුපති තරම් නැති වුවද ලංකාවේද මෙවැනි ලොකු ආදායම් ලබනා පූජනීය ස්ථාන අපමණය. එහෙත් මෙවැනි ජනතාවට සේවයක් කරන පුජස්ථාන තිබෙන්නේ කීයෙන් කීයද? මෙතරම් ආදායම් ලබන දළදා මාළිගාවට පැමිණෙන සැදැහැවතුන්ට වාහන නවතා ගැනීමටවත් තවමත් තැනක් නැත්තේය.           

Friday, January 13, 2017

නියඟයට මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද?

නොයෙකුත් පණ්ඩිතයන්, විශේෂඥයන්, නිලධාරීන් සහ දේශපාලඥයන් මේ දිනවල ලඟ එන ලොකු නියඟයක් ගැන නිතරම කථා කරනු දක්නට ලැබේ. මෙම නියඟය ඇත්තෙන්ම දැනටමත් පටන් ගෙන ඇති අතර, සාමානයයෙන් ලංකාවට වැඩියෙන් වර්ෂාව ගෙන එන මහ කන්නය රටට නොලැබී යන ආකාරයක් පෙන්නුම් කරයි. මෙවැනි නියඟයක් ඇති වන්නේ බොහෝ කලාතුරකිනි. අනෙක් පැත්තෙන් කලාතුරකින් සිදුවන දේට ලෑස්ති වී සිටීමටත් අපහසුය. 

මෙම නියඟයට අප රාජ්‍යය ලෑස්ති වී සිටිය යුත්තේ කෙසේදැයි සාකච්ඡා කරන්නට ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පවත්වන ලද සාකච්ඡාවක කොටසක් රූපවාහිනියේ ප්‍රවෘත්ති වලට පෙන්වීය. එහි අවසාන තීරණයන් යැයි බොහෝ විට සිතිය හැකි කොටසේ ජනාධිපතිවරයා පවසා සිටියේ පලාත් ලේඛම්වරුන් සහ හමුදාව නියගය තද වූ විට ජනතාවට සහන සැලසීමට, එසේත් නැත්නම් නියඟයේ අයහපත් ප්‍රතිඵල අඩුකර ගැනීමට යොදවා ගන්නා බවය. 

මෙය අලුත් දෙයක් නොවේ. හැමදාම සිදු වන්නේ නියඟය හොඳින්ම තද වී බොන්නට වතුර නොමැති වූ විට හමුදාවත් යොදාගෙන බවුසර් වලින් වතුර බෙදීමය. නමුත් ඇත්තෙන්ම නියඟයකට ලෑස්ති වෙනවා කියන්නේ මෙයටද? 

නියඟයක් ඇති වූ විට ප්‍රධාන වශයෙන් අයහපත් ප්‍රතිඵල කිහිපයක් ඇති වේ. 

පලමුවැන්න අපට වෙනදා මෙන් ගොවිතැන් කර ගැනීමට ජලය නැති වීමයි. එයට දැනටමත් සිදු වී තිබේ. ලංකාවේ තිබෙන කුඹුරු වලින් මේ කන්නයේ වගා කර ඇත්තේ 35% ක් පමණ යැයි ඒ සම්බන්ධ රජයේ නිලධාරියෙක් රූපවාහිනියේ ඊයේ පැවසීය. ඇත්තෙන්ම තත්වය මීට වඩා භයානකය. අපේ ගමේ අක්කර 20 ක් පමණ මා දන්නා කුඹුරු වලින් මෙවර වගාකර ඇත්තේ අක්කර 1/8 ක පමණ කුඩා කුඹුරක් පමණි. එය අයිති විශ්‍රාමලත් තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයා ඔහු එය රුපියල් 5000 ක් පමණ වියදම් කර ගොවිතැන් කිරීම ගැන කනගාටු වනවා නොවනුමානය. මක් නිසාද, තවත් සති දෙකක් මේ විදිහට තිබුනොත් ඒ ගොයමෙන්ද වැඩක් වන්නේ නැත. ඒ නියැදියෙන් ගියහොත් මෝසම් වැස්ස ආවේ නැත්නම් ලංකාවේ කුඹුරු වලින් 10% ක වත් කරල් පැහෙන්නට ඉඩක් නැත.   
දෙවැනි ප්‍රතිඵලය බොන්නට ජලය නැතිවීමය. මේ සදහා ජලාශවල ජලය අඩු වීමට ප්‍රධාන කාරණයක් වන්නේ බොහෝ ගෘහයන්හි නියඟ කාලයට නිවසේ උද්‍යාන වලට ජලය දැමීමට පටන් ගැනීමයි. එලෙස අවශ්‍ය නැති  නිවෙස්වල පවා මෙලෙස කිසිම ගණනක් නොමැතිව හවස් වරුවේ උද්‍යාන වලට ජලය නාස්ති කරනවා බොහෝ විට මම හවස ඇවිදින්නට යනවිට දැක තිබේ. 

අපට මෙලෙස ලැබෙන මෝසම් වැස්ස ඉන්දියානු මහා ද්වීපයට ලැබෙන මෝසම් වැස්සේ පද්ධතියක් වෙයි. ඒනිසා අපට මෙන්ම ඉන්දියාවටද මෙම මෝසම් නියඟය තදින්ම බලපායි. එසේ වුවහොත් ඉන්දියාවෙත් අපේ මෙන්ම ගොවිතැන් පාලු වෙනවා ඇත. බිලියනයකටත් වැඩි ජනගහනයකට මේ තත්වය ඇති වූ විට සිදුවන ප්‍රතිඵලය ගැන කිසිම සැකයක් නැත්තේය. නිදහස් වෙළදපොල න්‍යාය වහාම ක්‍රියාත්මක වෙයි. ලෝක වෙළඳපොලේ සහල් මිල බලාසිටියදීම ඉහල යනු ඇත. දැනටමත් එය සිදුවෙමින් පවතී. 

මේ තත්වයෙන් ගැලවීමට රජය වහාම futures සහ options  වැනි වෙළඳපොල මෙවලමකට යා යුතුය. තවත් මිල ඉහල යන්නට පෙර වෙළඳපොලට මෙම නියඟයේ ප්‍රතිඵල දැනෙන්ට පෙර ඇති තරම්  ගිවිසුම් ගතව සහාසික ලෙස සහල් මිල වැඩි වන්නට නොදී සහල් සැපයුමද පවත් ගත යුතුය. 

ගෘහස්ත ජලය අඩු වෙන් පාවිච්ච කර අරපිරිමැස්ම සකසා ගැනීම සදහා කලහැක්කේ එකම දෙයකි. එය අමිහිරිය කටුකදායකය. 

ඒ ජල ගාස්තු වැස්ස එනතෙක් දෙගුණයකින් පමණ වැඩි කිරීමයි. එවිට තණපිටි වලට හැන්දෑවට බට අල්ලාගෙන සෑහෙන දුරකට අඩුවනු ඇත. මෙම වැඩි කිරිම වැස්ස ලැබුණු පසු පෙර තිබූ තත්වයට අඩුකර නියඟයට ගණන් වැඩි කල කාලය හා සමාන කාලයකට ජලය නොමිලේ ලබාදිය හැකිය. එවිට ජනයාද සතුටින් පිනා යනු ඇත්තේය. මක්නිසාද? ජනයාට මතක තියෙන්නේ ක්‍රියාදාමයේ අවසාන පුරුකය. 

නියඟයකට ලෑස්ති විය යුත්තේ මෙලෙසය. එසේ නැතිව ජනතාවට නොයෙකුත් වල් කොල කෑමට පුරුදු කිරීමත්, හමුදාව යොදවා බොන ජලය බවුසර් වලින් බෙදා දීමත් හෝ  සිරිසඟබෝ (307 – 309) මෙන් ජනනායකයා රුවන්වැලිසෑයේ මළුවේ නිදාගෙන වැස්ස වහින තුරු සත්‍යක් ක්‍රියා කිරීමෙන්   නොවේ.


Losing to wild ones; sharecropping with nature

Losing to wild ones; sharecropping with nature 

Have you ever wondered about the percentage of trees in a usual Srilankan garden that is planted by the owners of the garden? I have and  my well educated guess is about 10%. I am not talking about plantations or even small holdings of tea ,coconut or rubber ,but average home gardens in the size of about 20 perches or so.
I live few KMs away from Kandy city, just outside city limits. 

The village I live is not a town neither a city; like many city suburbs in the country nowadays , it’s a cross between a city and a village. When the  Grama sewaka lady told me last week that the population within his area of responsibility is 1520 people, all told, 

I couldn’t believe it. I would have thought our village has that many houses, because any direction you look you can see at least 5/6 houses. I disputed and took my phone out to do a quick calculation. There are 140022 GS divisions in the country. Roughly the population is 2 million , hence  2000000/14022 is 1428 people. so our GS division is very average one just 100 more than average population.

Going back to the subject of sharecropping , I said elsewhere in the post that my estimate of percentage of trees that have not been planted by the owners exceed 90%. Let me give a break down of this estimate of trees in a sample land holding of about 20 perches.
Rata Goraka  01
Palmyra 05
Arca nut   05
Teak   02
Mi 01
Jack 05
Coconut 05
Avocado 01
Mango 01
Nutmeg 01
Garcinia 01
Nawa 01
Unknown vareties 02

Of these trees only the nutmeg tree and  coconut trees have been planted purposefully. I am giving benefit of the doubt to the owners because I know for certain that some of the coconut trees could also have  grown on their own. After failing to collect fallen down nuts from trees. Because I know many coconut trees in our garden, especially in nooks and corners with difficult access are not planted, but grown.
WeIl  I do not know for what reason,we do not cut down trees even if they are not wanted in our garden. Probably because we just don’t bother about them when they are small, and its very expensive to cut a tree when they grow up now. 

The result is that they take up space , compete with useful trees for nutrition, water ,sunlight and space. Useful trees because they are not hardy as the wild ones ,  because wild ones grow from seeds that have won fittest survive  contest. On the other hand useful trees  don’t produce as much as they should because they lose.